Søk i stiler
 

Ivar Aasen


Om Ivar Aasen samt en oversikt over verkene hans.
Sjanger:TemaoppgaveLastet opp:16.03.2005
Språkform:NynorskForfatter:Anonym
Tema:Ivar Aasen
Verktøy:Utskrift   Del på Facebook
Bilder: Denne oppgaven inneholder bilder.
Logg inn via Facebook for å se dem.



Ivar Aasen blei født 5. august i 1813. Han var bondeson og vaks opp under enkle kår i Ørsta på Sunnmøre. Då han var tre år gammal døydde mora, og då han var tolv år mista han også faren. Då måtte han hjelpe til med gardsarbeidet, noko han ikkje likte. Den eldste broren trua med at hvis han ikkje hjelpte til på garden, så blei det heller ikkje noko å eta.

 

<bilde>

Logg inn for å se bildet
Han likte å lesa, og berre 18 år gammal blei han omgangsskulelærar i heimbygda. To år seinare blei han lærer hjå prost Thoresen i Herøy på Sunnmøre. Han dreiv også med sjølvstudiar. Han hadde ikkje alltid nytt papir å skrive på når han skreiv, difor brukte han det han kunne komme over når han skulle skrive, han skreiv blant anna på bilettar, aviser, papp osv.

 

I Norge i 1830-åra var det debatt rundt arbeidet med ein norsk språkreformasjon, og dette kjente Aasen sannsynlegvis til. I 1836 skreiv han ned ein plan for seg sjølv om å skape "eit sjølvstendig og nasjonalt språk". Året etter reiste han rundt på Sunnmøre og lagde ein systematisk oversikt over den sunnmørske dialekten. Den var ferdig skreven i 1841, og ved hjelp av dette arbeidet fekk han eit stipend til å reise rundt i landet for å studera dei ulike bygdedialektane, med tanke på å lage et eige norsk skriftspråk

 

I åra 1842-1847 reiste han rundt i Norge og studerte dialektar, særleg på Vestlandet og dei indre bygdene på Austlandet, fordi desse dialektane var minst påverka av dansk. Til saman gjekk han over 400 mil til fots! Basert på desse undersøkjelsane gav han i 1848 ut ”Det norske Folkesprogs Grammatikk” og i 1850 ”Ordbog over Det norske Folkesprog”. I åra som kom jobba han med å utvikle ein normalform av dialektane. Det kom etter kvart ut fleire ordbøker og grammatikkar, og dette arbeidet fekk etter kvart avgjerande betydning av det som i dag er kjent som Nynorsk. Aasens plass i historiebøkene er først og fremst som Nynorskens far.

 

I 1847 busette han seg i Kristiania. Her budde han ugift og einsam. Sjølv om han hadde nok pengar og var ein kjent språkforskar i Norge leigde han to små kalde rom i Teatergata 6. Om vinteren fraus han ofte fordi han ikkje hadde nok ved å fyre med. Då han arbeidde, hadde han ingen lampe på arbeidsbordet, berre to stearinlys. Han var ein stillfaren mann som hadde liten sans for komfort.

 

Han blei stadig meir berømt for sitt vitenskaplege arbeid. På sine eldre dagar opplevde han at det nye landsmålet slo gjennom i det norske samfunnet. I 1885 vedtok Stortinget å sidestilla landsmålet (Nynorsk) med riksmålet (Bokmål) som skule og offisielt språk.

 

Han var ikkje berre ein genial språkforskar, men også ein kunstnar. Han brukte Nynorsken mykje til dikting og rim. Han skreiv eit skodespel, Ervingen i 1855 og diktsamlinga Symra i 1863. Blant dei mest kjende dikta i Symra er "Nordmannen", eller best kjent som "Mellom Bakkar og Berg".

 

Ivar Aasen døydde i 1896. før han døydde opplevde han at Stortinget likestilte Aasens skriftspråk, landsmål, med riksmålet.

 

Aasen var også innom Vik. Den 28. Februar 1843 reiste han frå Sogndal og for til vik. Han kom til vik om kvelden. Han tykte at Vik hadde ein fin beliggenheit og at innbyggjarane sine klede var svært gammaldagse men staselege. Den 8. Mars 1843 reiste han frå Vik, og det var då eit flott ver.

 

Oversikt over viktige verk

 

Om språk:

 

”Det norske folkesprogs gammatikk”, 1848

(2. utgave 1864)

”Ordbog over det norske folkesprog”, 1850

(2.utgave 1873)

 

Oversikt over dikt som Aasen skreiv:

 

· Fem Viser i søndre Søndmørs Almuesprog (1842)
· Tvo nye Visor (1851)
· Symra - 1863 (3. utg. 1875)
· Einstaka dikt
· Etterleivde dikt I
· Etterleivde dikt II (lausvers og brot)
· Omsette dikt og salmar

 · Ungdomsdiktinga (før 1840)
· Tre nye Sange (1844)

 

Oversikt over skodespel som Aasen skreiv:

 

· Ervingen, 1855.

· Samtale imellom to Bønder (1849)
· I Marknaden (1854)

· Ervingen (1855)

· Sidste Kvelden (1887)

 

Bilder

 

Ivar Aasen var ikkje nokon spesielt fotogen mann, noko som ein ser att på bilda som er tekne av han. Det finst berre nokre få bilete der han ser ”skikkeleg” ut.

 

<bilde>

Logg inn for å se bildet
<bilde>

Logg inn for å se bildet

 

 

Kjelder

 

Ivar Aasen perm frå vik bibliotek

 

Internett- www.aasentunet.no/


Kommentarer fra brukere


En gang i blant skrives det kommentarer som mangler seriøsitet eller som ikke har noe med oppgavens tema å gjøre. Hjelp oss å rydde! Klikk 'varsle' nederst til høyre på de meldinger du mener må bort. Så fjerner redaksjonen kommentarene etter hvert.

Ida
28.10.2005 15:16

Bra!
23
anbefalinger
takker  Wink ;-\)

meg
29.09.2006 21:59

Bra!
20
anbefalinger
takk skal du ha Smile :-\) skal ha om historien til ivar aasen nå Smile :-\) fant alt jeg trengte å ha men må sile u det viktigeste nå.. tusen takk Smile :-\)

Mulla KrekR
10.12.2015 12:59

Bra!
20
anbefalinger
Sidan jag vara invandrar denna nynorge væra javalig vanskelig OGG lasa. Danna Ivar a var manga slemm man!!!!!!!

Ida
08.02.2006 19:38

Bra!
17
anbefalinger
takk takk dette fikk jeg god bruk for til min egen Ivar Aasen presentasjon.

Walla
14.03.2006 21:12

Bra!
17
anbefalinger
takker. dittprosjekt har vært til stor nytte Smile :-\)

hehe det får du ikke!!
08.05.2007 21:53

Bra!
15
anbefalinger
Takker for hjelpen din  Very Happy :-D

Maren
14.05.2007 21:20

Bra!
11
anbefalinger
HeiH. Det sto ikke så masse viktig her, burde lånë noen bøker heller mye bedre  Smile :-\)

Meg
26.05.2010 15:19

Bra!
4
anbefalinger
Hjå = hos
Omgangskulelærer er en lærer som drar rundt og underviser på forskjellige gårder!

Leser
02.02.2009 17:28

Bra!
3
anbefalinger
god side men du skulle ha hatt en bedre avsluttning. Det som også er viktig å vite om Ivar Aasen er hans debatter for og imot Johan Sebastian Welhaven, Knut Knudsen,Henrik, Wergeland og Ivar Aasen. Deres debatter handlet om vi skulle ha bokmål eller nynorsk(av Ivar Aasen)

Bra, men ikke nok  Smile :-\)

anonym
12.02.2009 15:46

Bra!
3
anbefalinger
Dette ga god hjelp til mitt prosjekt om Ivar Aasen!  Very Happy :-D

Karakte
22.05.2009 17:45

Bra!
3
anbefalinger
Hva fikk du som karakter? Ganske bra! Mye bra fakta...

yoyo
20.02.2010 15:50

Bra!
3
anbefalinger
takktakk

Palace luxury
11.04.2010 12:27

Bra!
3
anbefalinger
Drit bra stil, fikk utrolig mye hjelp til skolearbeidet mitt. Stå på!!!!!!!

Ida
22.04.2010 21:39

Bra!
3
anbefalinger
Utrolig bra! Dette var til stor hjelp!!  Very Happy :-D Men hva betyr omgangsskulelærar og lærer hjå prost? Tusentakk for svar?

joen
09.06.2010 21:15

Bra!
3
anbefalinger
very good

GHADIR
11.09.2010 14:45

Bra!
3
anbefalinger
Thanks!!  Very Happy :-D

Robert André
25.10.2010 08:45

Bra!
3
anbefalinger
Takker, fant mye nyttig info  Wink ;-\)

Pelle
16.04.2012 08:49

Bra!
3
anbefalinger
Dette var veldi bra, jeg lerte ingenting fordi jeg liksom... kan alt frå før, så finn noe bedre fakta så kan hende jeg gidder og bruke det, jeg er fra holmenkollen bttw, og skikkeli pappagutt...... så jeg trenger dame, noen som er interisert i en liten pappagutt fra holmenkollen

frants
16.04.2012 08:51

Bra!
3
anbefalinger
kan noen lære meg norsk først?

Simonperfis
09.11.2009 16:14

Bra!
2
anbefalinger
takk takk  Wink ;-\) dette hjalp meg til skolearbeidet mitt... Du er helt!

Renate
25.01.2010 21:30

Bra!
2
anbefalinger
fekk god bruk for denne vesle artikkelen om Aasen til biografien min, takk!

hei
16.04.2012 08:53

Bra!
2
anbefalinger
liker dette

meg
21.04.2012 13:56

Bra!
2
anbefalinger
Aasentunet.no

Meget bra
11.04.2016 20:51

Bra!
1
anbefalinger
Har du cs?


08.03.2018 16:36

Bra!
0
anbefalinger
Sug deg selv Ivar; du er en liten potete whalla jeg lover at du har 3 cm


Legg inn en melding!
Obs! Meldinger som ikke omhandler oppgavens innhold slettes. Det samme gjelder meldinger uten stor grad av saklighet.
Ditt navn      Din e-mail (valgfritt)
Din kommentar (HTML-tagger fjernes)





På forsiden nå!

Lyktes med Shakira-fleipen

Torsdag skal Shakira angivelig ha blitt mor til en liten gutt, hevdet kjæresten og toppfotballspilleren Gerard Pique - og lyktes med Twitter-spøken.

Les hele saken

   

Holmes tas av tidlig

Katie Holmes opplever nå at teaterforestillingen som er hennes første store oppdrag etter skilsmissen fra Tom Cruise, blir tatt av - svært tidlig.

Les hele saken







 
Req.time: 0.016 sec - 1 pageviews