Søk i stiler
 

Litterær analyse av "Black & Decker"


Oppgaven tar for seg handlingsreferat, komposisjon og tolkning samt tematikk.
Sjanger:Analyse/tolkningLastet opp:28.10.2010
Språkform:NynorskForfatter:
Tema:Einar Økland
Drap
Verktøy:Utskrift   Del på Facebook

Black & Decker er skrive av forfattar Einar Andreas Økland. Einar Økland (70) er frå Sveio i Hordaland og er kjend for stor variasjon innan sjangerbruk, samt for sine bidrag til barnelitteraturen. Økland har i dag 60 verk bak seg etter mange år som aktiv forfattar, mykje av dette er dikt. Han har skreve mange kjente verk opp gjennom tidene og har vunne fleire prisar som t. d Nynorsk barnelitteraturpris i 1975, Norsk kritikarlags barnelitteraturpris 1979, og Aschehougprisen 1988. Black & Decker er ei mykje brukt novelle, spesielt i ungdomsskulen og i vidaregåande skular til analyse og tolking. Og som følgjer av dette har også Økland sjølv kommentert og drøfta rundt meiningsinnhaldet og tematikken i novella (Store Norske Leksikon- En utdyping. Øystein Rottem)

 

Black & Decker handlar hovudsakeleg om ein person som treng senke ei hylle som heng på veggen. Men til det treng han ein boremaskin, som han kan få inn og ut skruane med. Han tar derfor heisen ned dei fire høgdene i boligkomplekset han bur, til Fredrik, naboen. Her får han låne ein drill, nærmare bestemt ein ”Black & Decker” drill. Drillen blir brukt hyppig og i dagane som kjem gjer han ikkje anna enn å bruke drillen. Han kjenner det i fingrane når han jobbar, kor mykje betre presisjon han har no, og kor lite feil han gjer etter at han fekk drillen i henda sine. Ein dag kjem Fredrik for å ta tilbake drillen. Denne dagen har han (hovudpersonen) grua seg til. Han hadde til og med kopla ut ringeklokka for å unngå at Fredrik skulle ringe på. Men der stod han, klar til å ta imot drillen. Det heile ender med at han stikk boret i hjartet på Fredrik og drep han. Han deler opp liket og kvitter seg med det. Heldigvis var det ingen som fant dette ut tenkjer han på slutten av forteljinga.

 

Novella har eg-forteljar som òg er hovudpersonen i novella. Frå forteljaren si side får me òg veta mykje av tankane til hovudpersonen. Hovudpersonen i novella er ikkje beskrive med namn, noko som skapar kjensle av anonymitet og mangel på identitet. Elles er det ingen dialog i forteljinga, og ein får kun inntrykk av det som blir fortalt av eg-forteljaren. Ut ifrå det som eg-forteljaren fortel, kan ein danne seg ei aning om miljøet rundt og kva tilstand han er i. Me får veta at han bur i eit høgbygg aleine. Hovudpersonen framstår som ei einsam sjel då det ikkje kjem fram i novella at han verken har venner eller familie. Han framstår og som ein autist, då han i novella ikkje har noko sosial forståing, samt spesielt opptatt av detaljar (”fire skruar”, ”tre centimeter”, ”fire høgder”, ”lagt bøkene flatt, fire og fire etter kvarandre”). Han har riktig nok ein person han kjenner, nemlig Fredrik. Men sjølv om dette vert opplyst om, verkar ikkje Fredrik som ein nær venn av hovudpersonen, tvert imot. Vidare får me veta at han har fast jobb, det får me veta heilt i starten av novella, samtidig som det seinare i novella kjem fram ved at han sit i ”kassaburet” sitt og tastar på eit kasseapparat. Ein får inntrykk av at det heile er eit einsamt og trist miljø.

 

Tidsforløp: Forteljinga går føre seg i kronologisk rekkjefølgje ved at forfattar legg fram plottet/problemstillinga i novella, nemlig hylla han ikkje får justert ned "Men ein ting kunne øydelagt alt. Til dømes denne bokhylla" . I kva grad dette er eit stort problem kan drøftast, men det er denne problemstillinga som set i gang spenningskurven og som for hovudpersonen i novella blir sett på som eit ankepunkt. Forteljinga går føre seg i fortid, han fortel altså kva som allereie har skjedd. Elles er avsnitta i novella mange og korte.

 

Eksposisjon: Novella startar ved skildring av miljø og problemstilling "Åleine i min hybel, fast jobb og allting. Men ein ting kunne øydelagt alt. Til dømes denne bokhylla”.
Spenningsauke: Hovudpersonens stadig aukande psykiske problem kjem fram ved å få framkor einsam og korleis dette påverkar hovudpersonen psykisk. Denne einsemda får i større og større grad følgjer for kva som kjem til å skje vidare, "Sjå her, sa eg og peika boren opp under nasen på han". Dette fungerer òg som eit frampeik på kva som kjem til skje, klimaks.
Klimaks: Hovudpersonen har tydelegvis "klikka" og fått nok. Noko som endar med at Hovudpersonen drep Fredrik, naboen, med drillen, "[...] senka boren med ein fin og sikker bogerørsle, og trykte den inn på eit punkt eg visste hjartet hans var" Dette fungerer som høgdepunkt i handlingsforløpet.
Spenningsfall og avslutning: Etter at hovudpersonen tek livet av Fredrik, deler han liket opp i betar med "Black & Decker" maskinen sin. Han har no fått ro i kroppen. "Sanninga er at eg aldri har vore så roleg og avslappa før". Drapet på Fredrik har no gitt ein viss tilfredsstilling i sjela til hovudpersonen. " Det er ikkje grått for augo nå som før [...] eg veit eg har funne mi livsform".

 

"Black & Decker er ein open tekst med rom for mykje lesing mellom linjene og legg opp til mykje tolking. Tematikken i novella kan drøftast i mange retningar, men eg har likevel danna meg ei eiga tolking. Einsemd står sentralt i denne novella og det verkar som Økland prøver å få fram kor einsam og åleine eit menneske kan føle seg i dagens moderne og materialistiske samfunn. Og her kjem ein tilbake på det med ein anonymisert hovudperson utan namn, eit godt verkemiddel frå Økland si side. Ein får inntrykk av at denne personen er overlatt heilt til seg sjølv av samfunnet utan å ver i stand til å fungere i det moderne samfunnet. Drillen står òg særs sentralt i novella, og blir på mange måtar som ein nær venn for hovudpersonen. Dette kan ver ein måte å få fram mangelen på kjærleik, vennskap frå andre levande individ. Det kan òg vere eit forsøk på å få fram eit bodskap om kor materialistisk samfunnet har blitt, der pengar og livlause tïng er meir verdt enn det å ta omsyn til andre menneske. Hovudpersonen gir heller ikkje utrykk for for å ha kjensle. Det kjem fram då han drep Fredrik, som om det skulle vore ein vanesak da det ikkje kjem fram at han angrar eller tegn på redsle. Han viser ikkje empati ovanfor eit anna menneske, og på grunnlag av dette kan personen karaktiserast som psykopat. Ein kan derfor, på grunnlag av desse momenta, konkludere med at tematikken dreier deg om einsemd.

 

I undervisning for ein 10. klasse kan novella brukast på fleire ulike måtar. Ein metode eg ville ha brukt er analyse. Denne undervisninga er tenkt for ei økt (90 min), og set i gang ulike læreprosessar. Her vil elevane få lære på ulike måtar som individuell kognisjon, diskusjon, argumentasjon, og å måtte ta omsyn til ulike syn og vinklingar.

1. Lærar byrjar lese novella fyrst (elevane les for seg sjølv samstundes)

 

2. Elevane får utlevert oppgåveark på pultane deira. Her vil dei få spørsmål som: Kvifor er dette ei novelle og ikkje ein roman? Korleis er hovudpersonen i forteljinga? Grei ut om miljø og personar i novella. Tematikk, kva bodskap trur du forfattaren prøver å få fram i denne novella? Tolk teksten og finn ut kva som er meiningsinnhaldet bak novella.

3. Etter at elevane har gjort oppgåver på pultane, skal dei, fire og fire, gå saman i grupper og diskutere. Her vil det komme fram ulike tolkingar av novella, noko som kan vise seg interessant.

4. I Slutten av timen skal elevane samlast og deretter vil eg gå gjennom spørsmåla i plenum. Her vil dei ulike tolkningane kunna drøftast.

 

 

Litteratur til disposisjon:

Gaasland, R. (2009). Fortellerens hemmeligheter - innføring i litterær analyse.

Oslo: Universitetsforlaget

 

Skei, Hans H. (2006). Å lese litteratur Oslo: Gyldendal akademisk

 

Store Norske Leksikon Einar Økland – En utdyping

Henta: 10.04.10 URL: http://www.snl.no/.nbl_biografi/Einar_Økland/utdypning


Kommentarer fra brukere


En gang i blant skrives det kommentarer som mangler seriøsitet eller som ikke har noe med oppgavens tema å gjøre. Hjelp oss å rydde! Klikk 'varsle' nederst til høyre på de meldinger du mener må bort. Så fjerner redaksjonen kommentarene etter hvert.

Katja wolff
24.01.2017 14:03

Bra!
1061
anbefalinger
Eg har blogg og e kul

Katja Wolff
24.01.2017 14:05

Bra!
720
anbefalinger
Jeg liker stor kuk,
Det var litt dumt at jeg valgte nikolai da

LOL
06.09.2013 13:07

Bra!
581
anbefalinger
HI

Emild Espeland
24.01.2017 14:05

Bra!
339
anbefalinger
nudes? add meg på snapchat lolmylol

Tissen
08.03.2016 10:08

Bra!
308
anbefalinger
Nicolai Suger kuk hardt


04.02.2016 09:42

Bra!
188
anbefalinger
TAkk for hjelpen  Very Happy :-D

Katja wolff
27.01.2017 11:46

Bra!
76
anbefalinger
kattisw for nudes

ein liten hjelpar
22.01.2015 11:10

Bra!
64
anbefalinger
du kan få eit hjarte frå han som døyde i historia. han trenger nok ikkje det noko meir..... #gjenbruk

Halvhjertet leser
22.01.2015 11:07

Bra!
62
anbefalinger
jeg likte denne, men den berørte meg ikke på et analt nivå. det rørte meg i hjerte men det kan ha noe med at jeg har en ekstrem hjertefeil... hvis du har et ekstra hjerte i lommen, ring meg xoxo


13.02.2017 11:58

Bra!
35
anbefalinger
Add sexyboyy93 for sexy pics

lærer
29.11.2013 13:54

Bra!
30
anbefalinger
jeg syntes denne teksten var veldig kuk, ops kul. jeg hadde gitt den en sex

Mr.nice
21.10.2016 16:05

Bra!
29
anbefalinger
Jævli bra analyse

Totti
10.06.2015 12:08

Bra!
26
anbefalinger
Hello, I am currently 12 years old and I want to become a walrus. I know there’s a million people out there just like me, but I promise you I’m different. On December 18th, I’m moving to Antartica; home of the greatest walruses. I slide on my stomach everywhere I go as training. I may not be a walrus yet, but I promise you if you give me a chance and the support I need, I will become the greatest walrus.


29.11.2013 13:51

Bra!
24
anbefalinger
tiss og bæsj

hahastortiss
29.11.2013 13:52

Bra!
20
anbefalinger
cumshot

Sølve
25.01.2017 10:41

Bra!
19
anbefalinger
Add solve110 for nudes på snapchat

mem
05.06.2014 11:57

Bra!
18
anbefalinger
fin analyse, den berører meg på et analt nivå

Andre` Høberg
25.01.2017 10:26

Bra!
18
anbefalinger
Hei eg heiter Andre med ` over e og eg e smart

Katja Wolff
25.01.2017 10:42

Bra!
16
anbefalinger
Nikolai er født med kronisk badetiss

4245en
24.01.2017 14:03

Bra!
15
anbefalinger
Kuken min e mindre enn einfis

bygg
13.02.2017 10:36

Bra!
15
anbefalinger
sug kuk ådne


28.02.2017 09:44

Bra!
15
anbefalinger
Denne var sæddeles bra!  Wink ;-\)

pussydestroyer
12.11.2014 12:15

Bra!
14
anbefalinger
kuken opp i fitta

baws
22.01.2015 09:07

Bra!
14
anbefalinger
mora di

Fitte gris
24.01.2017 13:59

Bra!
14
anbefalinger
Emild suger hardt

Sondre Losnegård
25.01.2017 10:23

Bra!
14
anbefalinger
Eg sugde kuk istad, det var min eigen den smakte bedre en kuken til Nikolai

Døkk er rare
10.06.2015 12:13

Bra!
13
anbefalinger
Si piken til kongen fort og så tenk og tenk over hvordan du sløste bort 5 sekunder av livet ditt...

Håvard Meier
24.01.2017 14:01

Bra!
13
anbefalinger
Eg suge ein gris

Nikolai Oppedal
24.01.2017 14:01

Bra!
13
anbefalinger
Eg og!  Very Happy :-D

Emild Espeland
24.01.2017 14:03

Bra!
13
anbefalinger
Eg sugde kuk istad og det kømma øve heile meg sjølv

Ein av de homsene på nett
15.04.2017 15:18

Bra!
13
anbefalinger
Fredrik 10/10 would smash

headset
12.11.2014 12:17

Bra!
12
anbefalinger
daniel raga heile tida og ødelegge headset sånn som forbildet jarstein

Chris
18.11.2014 12:35

Bra!
12
anbefalinger
Dette var en sæd novelle


22.01.2015 11:41

Bra!
12
anbefalinger
Hvor ligger ku ken tìl jenter?

asd
22.01.2015 11:42

Bra!
12
anbefalinger
Kuken


24.03.2015 22:19

Bra!
12
anbefalinger
10/10 fingrer opp i analen

nnoke
24.01.2017 14:00

Bra!
12
anbefalinger
sant at emild gjer da

Sølve Andre Dale
24.01.2017 14:00

Bra!
12
anbefalinger
eg har klamydia

Sondre Losnegård
24.01.2017 14:00

Bra!
10
anbefalinger
Eg har klamydia

Sondre Solberg Låsnegård
24.01.2017 14:01

Bra!
10
anbefalinger
Kan eg få sleike klamydian av deg nikolai


13.02.2017 10:39

Bra!
10
anbefalinger
Add kristianlunden på snap for nudes, liten tiss men bedre en ingenting


18.10.2016 00:10

Bra!
9
anbefalinger
sug meg hardt i rompa


27.01.2017 12:21

Bra!
9
anbefalinger
add solve110 på snap for nudes

nudes
13.02.2017 10:39

Bra!
6
anbefalinger
ådne svendsen liker stor svart kuk i fisringen


13.02.2017 12:07

Bra!
3
anbefalinger
Eg stod å så påo når dui fekk ein sver lorve inn i tenningsystemet på ein tzr som hadde et klamydia problem i fitto.

Ådne Svendsen
13.02.2017 10:43

Bra!
2
anbefalinger
det er aadne000 og dere må ha stor mobil for og få hele i bilde. Helst bruk smartboard

nudes
13.02.2017 10:42

Bra!
2
anbefalinger
add aade000 på snap for nudes, husk forstørrelsesglass  Wink ;-\)

Anonym
06.03.2017 18:10

Bra!
2
anbefalinger
Bra innhold!

Spaghetti
27.02.2018 13:43

Bra!
2
anbefalinger
somebody touche my spaget!?

bygg
13.02.2017 10:38

Bra!
1
anbefalinger
skyt ulven!

paul dubstep fuckboy gjernes
13.02.2017 10:40

Bra!
1
anbefalinger
halla babes

jd
13.02.2017 10:40

Bra!
1
anbefalinger
www. meetspin .fr

ådne svendsen
13.02.2017 10:40

Bra!
1
anbefalinger
jeg liker tiss

Doffy
24.10.2017 12:51

Bra!
0
anbefalinger
Top kommentar...

Gutte magnet
29.01.2018 11:25

Bra!
0
anbefalinger
Dette var en jævlig digg chatt! Likte den veldig!! Takk for alt sammen folkens ❤️❤️🤤🤤

Hans Bertil
05.02.2018 16:23

Bra!
0
anbefalinger
Hva faen, sitter her og øver til norsktentamen, leter etter en bra analyse av Black & Decker, og dette er hva jeg finner?! Fy faen menneskeheten er fucked

Pul meg
12.04.2018 10:21

Bra!
0
anbefalinger
Di you Know da wee

fiister
23.04.2018 14:43

Bra!
0
anbefalinger
fister minister


Legg inn en melding!
Obs! Meldinger som ikke omhandler oppgavens innhold slettes. Det samme gjelder meldinger uten stor grad av saklighet.
Ditt navn      Din e-mail (valgfritt)
Din kommentar (HTML-tagger fjernes)





På forsiden nå!

Lyktes med Shakira-fleipen

Torsdag skal Shakira angivelig ha blitt mor til en liten gutt, hevdet kjæresten og toppfotballspilleren Gerard Pique - og lyktes med Twitter-spøken.

Les hele saken

   

Holmes tas av tidlig

Katie Holmes opplever nå at teaterforestillingen som er hennes første store oppdrag etter skilsmissen fra Tom Cruise, blir tatt av - svært tidlig.

Les hele saken







 
Req.time: 0.023 sec - 1 pageviews